اموزش

شمع خودرو ، spark plug چیست؟

👨‍💻 همه چیز درباره شمع خودرو

🔝 شمع خودرو یکی از قطعات کوچک سیستم الکتریکی موتور خودرو است.

این قطعه کار مهم و بزرگی را در خودرو انجام میدهد.

اگر به هر علتی این قطعه کوچک کارایی خود را از دست بدهد ، موتور خودرو بد کار کرده و یا موتور خاموش می شود.

برق تقویت شده توسط کوئل ، از راه وایر شمع به انتهای شمع (ترمینال)میرسد.

از داخل شمع عبور کرده و به علت ولتاژبالا بین دو الکترود مثبت و الکترود منفی جرقه ایجاد می کند.

جرقه برای ایجاد اشتعال،احتراق و انفجار بسیار مهم است و یک رکن از مثلث آتش است (اکسیژن – سوخت -حرارت یا جرقه)

و  خودرو بدون وجود شمع و جرقه آن نمی تواند هیچ حرکتی بکند ، چون احتراقی صورت نگرفته و تبدیل انرژی انجام نشده،

بنابراین باید در انتخاب شمع خودرو مناسب ، بسیار دقت کرد.یعنی شمعی که با مشخصات موتور اتومبیل شما هماهنگ باشد.

صرفا یک شمع با برند معتبر و گران قیمت نمی تواند شمع مناسبی برای خودرو شما باشد.

همواره شمعی مناسب و با کیفیت برای موتور خودرو انتخاب کنید تا هم شتاب خودرو بهینه شود و هم احتراق کامل صورت بگیرد

احتراق کامل باعث می شود، آلودگی زیست محیطی به علت خام سوزی ایجاد نگردد.

انتخاب شمع با کیفیت برای خودرو علاوه بر توصیه های خودرو ساز برای خودرو  نیاز به اطلاعاتی در مورد شمع ،

ساختار شمع ، و کارخانه های تولید کننده شمع و دانستن تفاوت بین شمع اصلی و تقلبی دارد.

در ادامه با ما همراه باشید تا راجع به شمع خودرو دانسته هایمان را بیشتر کنیم.

شمع های اصلی را از سایت یدک پارس تهیه کنید

بهترین مارک شمع خودرو چیست؟

شرکت ها و کارخانه های زیادی در سراسر دنیا مشغول تولید شمع خودرو هستند.

نمی توان با صراحت تمام ، یک شمع را بهترین شمع معرفی کرد

بلکه بسته به نوع خودرو ،کار خودرو و نوع

سوخت مصرفی آن می توان یک پکیجی از شمع ها را به عنوان بهترین معرفی کرد

که ممکن است از چند کارخانه معتبر باشند

بسته به اینکه کدام یک در دسترس راننده قرار دارد،از آن استفاده کند.

کارخانه سازنده خودرو معمولا یک شمع را به عنوان استاندارد خودرو در دفترچه راهنمای هر خودرو

معرفی می کنند که همان شمع موجود بر روی سرسیلندر خودرو های صفر کیلومتر می باشد.

از روی کدهای روی شمع می توان به استانداردهای شمع آن خودرو پی برد

و برای تهیه شمع از آنها کمک گرفت.

مثلا:

شمع خودرو اگر از روی کد معرفی کارخانه گرم و با گپ ۸

باشد نمی توان شمع سرد با گپ ۱۱ بر روی آن استفاده کرد

چون کارایی لازم را ندارد و موتور به خوبی کار نمی کند.

در ادامه انواع شمع های موجود در بازار را معرفی میکنیم تا با توجه به این اطلاعات بتوانی شمع مناسب را برای خودرو خود انتخاب کنید .

انواع شمع خودرو موجود در بازار

شمع های خودرو مختلفی در بازار وجود دارند.هر شرکت یا کارخانه معمولا طیف مختلفی از شمع ها را تولید می کنند

که به تشریح مهمترین آنها به طور مختصر می پردازیم.به اندازه ای که نیاز شما را براورده کند.

وبه طور مفصل تر در مقاله ای کامل به آنها خواهیم پرداخت.

شمع خودرو هسته مسی با روکش نیکل(سر تخت)

_ارزان ترین شمع های بازار هستند.

_به علت سر تخت بودن الکترود مثبت آنها ، جرقه آنها منظم نیست.

_میانگین طول عمر آنها حد اکثر۳۰هزار کیلومتر است.(۲۰تا ۴۰ هزار کیلومتر)

_هر چه حرارت زیاد تر می شود جرقه زنی آنها ضعیف تر می شود

همچنین در صد خام سوزی آنها بیشتر می شود.

هر ۱۰هزار کیلومتر یک بار باید بازدید و فیلر مجدد شوند.

شمع های دو الکترود یا دو پلاتینه نیکلی

_طول عمر بیشتری نسبت به شمع های تک الکترود معمولی دارند.

_دارای دو الکترود منفی هستند.

_فاصله بین الکترود ها (گپ) در هر دو الکترود منفی با مثبت یکی نیستند و با هم فرق دارند.

وقتی موتور روشن می شود

اولین الکترود منفی که نزدیکترین الکترود به الکترود مثبت است وارد مدار می شود و شروع به جرقه زنی می کند.

تا وقتی فاصله آن از الکترود مرکزی بیشتر از الکترود دوم نشده جرقه می زند .

وقتی فاصله ان بیشتر از الکترود دوم شد نوبت جرقه زنی الکترود دوم می شود

این سیکل ادامه پیدا می کند تا طول عمر شمع تمام شود .

برخلاف باور عموم که فکر میکنند هر دو الکترود جرقه می زند و این شمع برای پیستون و سرسیلندر  مضر است

این شمع هیچ ضرری ندارد و مفید هم هست. چون طول عمر بالا و جرقه زنی خوبی نسبت به شمع تک پلاتین دارد.

شمع خودرو ۳ پلاتینه

در این شمع هم سیکل جرقه زنی بین سه الکترود در گردش است.

طول عمر این شمع هم بیشتر از شمع تک و دو الکترود است.

جرقه زنی آن هم بیشتر و بهتر است از شمع تک الکترود است.

شمع های ۴ پلاتینه

در این شمع سیکل جرقه زنی بین ۴ الکترود در گردش است .طول عمر بالایی دارند.جرقه زنی بهتری دارند.

شمع های پلاتینیوم

جنس الکترود مثبت آنها از پلاتینیوم است و جنس الکترود منفی آنها از نیکل است .

طول عمر فلز پلاتین به علت مقاومت گرمایی نسبت به نیکل و مس بیشتر است و

در دمای احتراق بالا جرقه زنی این شمع ها مختل نمی شود.به علت سوزنی بودن نوک آنها جرقه زنی بهتر

و بیشتری نسبت به شمع های سر تخت نیکلی دارند .به علت جرقه زنی بهتر در صد خام سوزی در دمای بالا کمتر می شود.

موتور نرم تر و بهتر کار میکند.

طول عمر آنها هم بالاتر از شمع های معمولی است.طول عمر این شمع ها حدودا ۵۰ هزار کیلومتر است.

شمع های دبل پلاتینیوم

جنس هر دو الکترود انها از پلاتینیوم است. این شمع ها هم مانند شمع های بالا مقاومت حرارتی بالا و طول عمر بالایی دارند.

با این تفاوت که در شمع های بالا فقط الکترود مرکزی از جنس پلاتینیوم است ولی در این شمع هر دو الکترود از جنس پلاتینیوم هستند.

شمع های ایریدیوم ای ایکس

جنس الکترود مثبت آنها ایریدیوم است.در این شمع ها با توجه به کاربرد فلز ایریدیوم در الکترود مثبت آنها مقاومت حرارتی حتی بالاتر از پلاتینیوم است.

این شمع ها طول عمر بیشتر و تا ۱۰۰ هزار کیلومتر را دارند.جنس الکترود منفی آنها نیکل است.اولین بار این تکنولوژی شمع در سال ۲۰۱۲ وارد بازار شد.

کیفیت کارکرد آنها هم از شمع های معمولی و پلاتینیوم بهتر است.

شمع خودرو ایریدیوم لیزر

نسبت به ایریدیوم IX پیشرفته تر هستند و از تکنولوژی به روزتری در آنها استفاده شده است.این تکنولوژی در سال۲۰۱۵ وارد بازار شمع شده است.

جنس الکترود مثبت این شمع ها ایریدیوم (بهتر از ایریدیوم شمع بالا)و جنس الکترود منفی آنها پلاتینیوم است.

طول عمر بالا (تا۱۰۰هزار کیلومتر)و جرقه زنی عالی(بهتر از IX) دارند.

شمع های ivo

این شمع ها با استفاده از تکنولوژی لیزر منحصر به فرد شرکت بریسک ساخته شده اند.

این شمع های منحصر به فرد دارای چند الکترود کمکی منفی هستند.در ساخت این مدل شمع از آخرین تکنولوژی منحصر به فرد و ثبت اختراع شده و

دانش مدیریت موتور استفاده شده است.

استفاده از این شمع باعث بهینه سوزی سوخت و کاهش مصرف سوخت و نرمتر کار کردن موتور می شود.

الکترود های کمکی جرقه زنی شمع را بهتر می کنند.

این شمع ها قدرت موتور را افزایش می دهند و از برق کمتری برای جرقه زنی استفاده می کنند

شمع هایZS/ZC

این مدل شمع هم به صورت انحصاری با استفاده از تکنولوژی شرکت بریسک ساخته شده است.

در این شمع دو الکترود کمکی بر روی بدنه الکترود مرکزی قرار دارد.

در این شمع جرقه به صورت ۳۶۰درجه زده می شود.این شمع ها دارای یک سیستم جرقه زنی قدرتمند هستند.

خام سوزی در موتور با این مدل شمع ها در دورهای بالا اتفاق نمی افتد.

در سری ZCالکترود مرکزی با هسته مسی قرار دارد.در سری ZSالکترود مرکزی با از جنس نقره وجود دارد.

شمع های نقره(سیلورSILVER)

این شمع ها مناسب برای سوخت های LPG-CNGو ماشین های مسابقه ای هستند.مقاوم در برابر سایش هستند و جرقه زنی خوبی دارند.

شکل کوچک الکترود و گپ کوچک آن باعث کاهش مصرف برق آن شده است.

جزء قدیمیترین شمع های بازار هستند.نسبت به شمع های سوزنی جرقه زنی ضعیف تری دارند.

شمع های ریس یا مسابقه ای

این شمع ها برای شرایط سخت و پرشتاب مسابقات طراحی شده اند .در مسابقات به دلیل نیاز به جرقه عالی در شتاب و حرارت بالای موتور

فقط باید از شمع های مسابقه ای استفاده کرد تا این نیاز را برطرف کند.معمعولا الکترود زمین انها حلقوی است و جرقه ۳۶۰ درجه دارند.البته بسته به نوع شرکت سازنده شمع شمع های مسابقه ای متفاوتی داریم .

شمع های lpg,cng

به علت تفاوت نوع سوخت در خودروهای دوگانه و تفاوت عدد اکتان مخصوصا در گاز CNG,LPG ونیاز به جرقه قویتر برای سوختن مخلوط این سوخت ها

شمع های دوگانه سوز وارد بازار شدند.این شمع ها به علت کیفیت بالای الکترود های آنها طول عمر ۶۰ هزار کیلومتری دارند و جرقه زنی خیلی خوبی دارند.

شمع های v-grove

در این مدل شمع ها در الکترود منفی یا مثبت آنها از یک شیار وی شکل و در بعضی شرکتها مثل دنسو از یک شیار یو شکل استفاده شده است.

این شیار ها جرقه زنی را بسیار آسانتر و بیشتر میکنند.

شمع خودرو ایریدیوم  ttیا پین تو پین

دنسو و بوش آلمان این مدل شمع ها را تولید میکنند و در الکترود منفی هم از زایده برجسته شکل با جنس ایریدیوم استفاده میکنند

تا هم طول عمر شمه بالاتر رود و هم جرقه زنی بهتر شود و هم کیفیت شمع بالاتر رود.

شمع های lgs

شمع های gs

کارخانه های معتبر تولید شمع در جهان عبارتند از:

کارخانه های شمع سازی معتبری در جهان شمع خودرو تولید می کنند.

در کشور خودمان هم شرکت هایی مانند:

نور، klg ،اکیوم ، پارس و…

که به معرفی بهترین های آنها در دنیا می پردازیم.

معرفی مختصری در این مقاله برای کارخانه ها ی تولید شمع در دنیا  داریم و معرفی مفصل تر را به مقاله های تخصصی موکول می کنیم.

NGK ژاپن:

از سال ۱۹۳۰ تا الان یکی ازبزرگترین تولید کنندگان شمع در جهان است و مشغول تولید بیش از هزار نوع شمع می باشد.

شرکت NGKشمع های زیر را تولید میکند:

شمع های ایریدیوم

شمع های پلاتینیوم

شمع های چند الکترود که در بازار ما به چند پلاتینه معروفند.

شمع های هیبرید

شمع های مسابقه

شمع های cng , lpg

شمع های V-groove:شمع هایی که وسط الکتورد مرکزی انها شیار vشکل دیده می شود.

شمع های معمولی نیکل

تیم NGKبه عنوان رهبر در طراحی و تولید شمع از تکنولوژی بسیار پیشرفته ای استفاده می کند.

شمع های موتور سیکلت

خودرو های سبک

قایق

اسنوبرد

موتور های کوچک و ابزارها را تولید میکند.

۱۴۵۰۰کارمند در سراسر دنیا دارد و گردش مالی سالیانه معادل ۳٫۱میلیارد یورویی دارد.

در تمام دنیا نماینده دارد و دارای ۴۱ شرکت و۲۴ کارخانه و ۵ مرکز فنی می باشد.

_BOSCH آلمان

از سال ۱۸۸۶ در شهر اشتوتگارت آلمان تاسیس شد

از سال ۱۹۰۲ تا الان شمع خودرو تولید می کند و از سرآمدان تولید شمع در جهان است.

در حال حاضر بیش از ۵۰ میلیارد یورو گردش مالی سالیانه دارد .

انواع شمع های

ایریدیوم

دبل ایریدیوم

دبل ایریدیوم پین تو پین

پلاتینیوم

دبل پلاتینیوم

شمع نیکل

شمع خودرو سیلور یا نقره ای

شمع ۴ پلاتین

شمع دو پلاتین

را تولید میکند.

_DENSO ژاپن

کلمه دنسو در زبان  ژاپنی از دو کلمه دنکی (denki) و (sochi) یعنی دستگاه برق تشکیل شده است.

شرکت دنسو ژاپن تولید کننده انواع شمع خودرو در سال ۱۹۴۹ تاسیس شد.

در زمینه تولید قطعات برقی خودرو های سبک،کامیون و ماشین الات سنگین فعالیت می کند.

یکی از زیر مجموعه های شرکت تویوتا ژاپن است تویوتا ۲ مالک ۲۵ درصد سهام شرکت دنسو می باشد.

خودش به تنهایی ۱۸۴ شرکت زیر مجموعه دارد.

دنسو یکی از قویترین تولید کنندگان قطعات یدکی طرف قرار داد خودرو سازان برتر جهان است بیش از ۱۷۰هزار نیروی کار ماهر دارد.

در سال ۲۰۱۹با رشد ۹درصدی خود عنوان دومین تولید کننده قطعات یدکی را در جهان از آن خود کرد.

انواع شمع های پلاتینیوم

پلاتینیوم دو الکترود

ایریدیوم

شمع  ایریدیوم tt

معمولی تک الکترود

معمولی دو الکترود

معمولی سه الکترود

را در زمینه شمع تولید می کند.

_BRISK چک

شمع خودرو بریسک محصول کشور چک است و در سال ۱۹۹۲ تاسیس شده است.

انواع شمع های معمولی و حرفه ای را با تکنولوژی روز دنیا تولید می کند.

این شرکت دامنه گسترده ای از شمع ها را تولید می کند .

شمع ایریدیوم

شمع پلاتینیوم

شمع سوپر

شمع evo آخرین تکنولوژی شمع

شمع مسابقه ای نقره و ایریدیوم

شمع چند پلاتینه

شمع zc/zs

شمع پریمیوم lgs

شمع پریمیوم gs

شمع نقره ای

_EYQUEM فرانسه

شمع اکیوم نزدیک به یک قرن است که برای تولید کنندگان خودرو قطعه تولید می کند.

در سال ۲۰۰۳بخشی از شرکت برو (BERU)آلمان شد.

در سال ۲۰۱۲ نیز توسط شرکت فدرال موگول آمریکا خریداری شد.

انواع شمع های نیکل ،تک،دو،سه و چهار الکترود و شمع های پلاتینیوم را تولید می کند.

_AUTOLITE آمریکا

تولد برند اتولایت به سال ۱۹۱۱ میلادی زمانی که دو شرکت کوچک شروع به تولید لامپ کردند برمیگردد.

در سال ۱۹۳۰ به یک تولید کننده قطعات خودرو تبدیل شد.

از سال ۱۹۳۵ شروع به تولید شمع کرد.

اتولایت در زمینه تولید شمع با کیفیت هم چنان از سرامدارن است.

انواع شمع های خودرو ،مسابقه ،اسپرت،و ماشین الات کشاورزی و ابزار ها را تولید میکند.

_CHAMPION آمریکا

بیش از ۱۱۰ سال است که به تولید انواع شمع  مشغول است.

انواع قطعات برقی اتومبیل

قایق

ابزارهای صنعتی

ابزارهای کشاورزی

اسپرت

ریسینگ

موتور سیکلت وانواع فیلتر هوا و روغن و بنزین را تولید می کند.

به چه نوع شمع هایی شمع حرفه ای می گویند؟

آیا یک شمع خوب می تواند شتاب خودرو را افزایش دهد؟

به شمع هایی که جرقه عالی تولید می کنند و در برابر حرارت زیاد مقاومت خوبی دارند.

همچنین از تعداد جرقه آنها کم نمی شود شمع های حرفه ای می گویند.

شمع های ایریدیوم

دیل ایریدیوم

ایریدیوم لیزر

پلاتینیوم

دبل پلاتینیوم

شمع evo

شمع پریمیومlgs-zc-zs-gs

عملکرد موتورهای درون سوز یا احتراق داخلی

در موتور های احتراق داخلی نیروی ایجاد شده در موتور نتیجه احتراق مخلوط سوخت و هوا در

انتهای مرحله تراکم به وسیله جرقه شمع بدست می آید.

این عمل در زمان بسیار کوتاهی رخ می افتد.

آیا می دانید در یک موتور خودرو،در دور موتور ۳۶۰۰ دور در دقیقه (۶۰دور در ثانیه)

شمع در هر سیلندر هرثانیه ۳۰ جرقه میزند.

در صورتیکه شمع به هر علت یکی یا چند تا

از جرقه ها را از دست بدهد

مخلوط سوخت و هوای بدون احتراق وآزاد کردن انرژی خود از اتاقک احتراق بیرون می رود.

که نتیجه آن کاهش قدرت موتور،بد کار کردن موتور و افزایش آلودگی هوا

می باشد.

همچنین به دلیل آنکه راننده با دور موتور ۳۶۰۰ دور در دقیقه به قدرت مورد نظر خود نمی رسد

پدال گاز رابیشتر فشار داده و بدین ترتیب با مصرف سوخت بیشتر به مطلوب خود دست می یابد

در نتیجه مصرف بالاتر رفته و آلودگی هوا بیشتر می شود.

حالا اگر شما از یک شمع حرفه ای استفاده کنید که جرقه قویتر وبیشتری تولید می کند و در درجه

حرارت بالاتر موتور کارکرد خود را از دست نمی دهد

دیگر خام سوزی و افت قدرت نداریم .

و در برخی موارد افزایش شتاب هم داریم.

علائم ظاهری خرابی شمع خودرو

برای تشخیص خرابی شمع باید به علایم ظاهری آن توجه کرد.

در صورتی که علایم نشان از نقص در خودرو بدهند باید قبل از تعویض نقص فنی بر طرف شود.

۱: ترک روی چینی شمع به علت فاصله زیاد بین دو الکترود و عبور بیش از حد جریان برق

۲: شکستن چینی شمع به علت ضربه خوردن و نصب ناصحیح

۳: روغن زدن سر شمع به علت روغن سوزی موتور

۴: ذوب شدن الکترود به علت نامناسب بودن شمع برای بازه حرارتی خودرو

۵: آب زدن سر شمع به علت از بین رفتن واشر سر سیلندر یا خود سر سیلندر

۶: گچ گرفتن سر شمع به علت کیفیت پایین سوخت

۷: دوده گرفتن سر شمع به علت تنظیم نبودن میزان سوخت و هوا

عدم تعمیر و نگهداری کاربراتور

خطای سوزن انژکتور

خطای سنسور اکسیژن

الودگی فیلتر هوا

تاخیر در زمان احتراق و مناسب نبودن بازه حرارتی شمع

انواع شمع خودرو پایه کوتاه و پایه متوسط و پایه بلند

شمع ها را بر اساس طول رزوه (reach) هم تقسیم بندی می کنند.

در این نوع تقسیم بندی شمع ها به سه گروه پایه کوتاه ، متوسط و پایه بلند تقسیم می شوند.

البته شمع ها را براساس قطر رزوه و اندازه آچار شمع هم طبقه بندی می کنند.

کد حرارتی شمع

براساس نوع شرکت سازنده شمع ، عدد کدها فرق می کند ولی در کل شمع ها به دو نوع سرد و گرم طبقه بندی می شوند.

برای هر خودرو باید شمع مناسب و با بازه حرارتی مناسب همان خودرو انتخاب کرد.

اگر شمع  سرد باشد

برای آن خودر شمع گرم انتخاب کنیم پدیده پیش احتراق پیش می آید .

تست شمع خودرو

برای اینکه متوجه شویم شمع سالم است یا نه باید شمع را تست کنیم.

که معمولاً  با دستگاه تستر شمع این کار را انجام می دهیم.

هیچ گاه شمع را بر روی قطعات فلزی موتور تست نکنید.

مخصوصا در خودرو های انژکتور

زیرا این کار باعث صدمه به ecu  می گردد.

ابتدا شمع را بازدید چشمی می کنیم و آن را فیلر می کنیم

سپس با دستگاه تستر شمع میزان جرقه آن را می سنجیم .

امیدواریم از این مطلب آموزشی و جامع استفاده کافی و کامل را برده باشید.

یدک پارس منتظر نظرات, پیشنهادات و سوالات شما در خصوص شمع می باشد.

با سپاس از شما که وقت گران بهای خود را برای مطالعه این مطلب صرف کردید.

4 1 vote
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
285 بازدید  
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x